Relacja w z warszawskiego spotkania "Demokracja energetyczna"

Spotkanie pt. „Demokracja energetyczna”, które odbyło się pod koniec września 2012 roku w Warszawie zgromadziło kilkunastu zaproszonych gości z instytucji zajmujących się zrównoważonym rozwojem, edukacją ekologiczną i demokracją. Rozpoczęto od prezentacji 10-minutowego edukacyjnego filmu pt. „Demokracja energetyczna”, wyprodukowanego przez Fundację Przestrzenie Dialogu we współpracy z Fundacją im. Róży Luksemburg w Polsce i Zielonym Instytutem. Film prezentuje zalety rozproszonego systemu energetycznego i energii pozyskiwanej ze źródeł odnawialnych, a także partycypacji społecznej w wyborze modelu energetycznego. Występują w nim m.in. przedsiębiorczyni prowadząca firmę instalującą panele słoneczne, poseł na Sejm, wójt jednej z gmin, działacze organizacji ekologicznych i thinków-tanków, eksperci i hobbyści.

W dyskusji prowadzonej przez Beatę Maciejewską, dyrektorkę Fundacji Przestrzenie Dialogu, poruszano szereg wątków. Agnieszka Tomaszewska z Instytutu na rzecz Ekorozwoju (InE) zaprezentowała dokonania instytutu i zaproponowała, by film był prezentowany na na naradach obywatelskich nt. energetyki planowanych przez InE w woj. lubelskim oraz w innych ogólnopolskich projektach. Ewa Sufin-Jacquemart, która kilka tygodni wcześniej na IV Kongresie Kobiet prowadziła warsztat „Łupki, atom czy zielona energia”, podkreśliła, iż temat demokracji energetycznej powinien być łączony z efektywnością energetyczną oraz problemem wykluczenia energetycznego.
Polityczne aspekty demokracji energetycznej podnieśli Katarzyna Lawrenc, pełnomocniczka ds. odnawialnych źródeł energii w Ruchu Palikota, oraz Bogumił Kolmasiak, członek zarządu partii Zieloni. Wskazywali oni na inicjatywy i działania włączające polityków w temat energetyki odnawialnej w Polsce oraz na szczeblu parlamentu europejskiego, m.in. Zielony Autobus Antyatomowy.
Część dyskusji poświęcono edukacji. Jolanta Zientek-Varga ze Społecznego Instytutu Ekologicznego wskazała na potrzebę intensyfikacji działań edukacyjnych i przeprowadzenia reformy programu nauczania w oparciu o zasady zrównoważonego rozwoju. Zwrócono też uwagę na konieczność współpracy z mediami, które w zasadniczy sposób kształtują postawę społeczną wobec wydobycia gazu łupkowego czy budowy elektrowni atomowych. Beata Maciejewska podkreśliła, iż niezbędna jest szeroka kampania informacyjna i popularyzowanie tych argumentów, które są intencjonalnie przemilczane bądź marginalizowane w dominującym dyskursie.
Uczestniczący w dyskusji zgodzili się z Dariuszem Szwedem, przewodniczącym Rady Programowej Zielonego Instytutu, że w pierwszej kolejności powinno się jednak podjąć silniejszy lobbing na rzecz demokracji energetycznej wśród władz, by aktywniej wspierały decentralizację systemu energetycznego i partycypację społeczną. Równolegle należy promować działania oddolne, gdyż to w końcu obywatelki i obywatele mają największy potencjał demonopolizacji energetyki.
Włodzimierz Pomierny z Mazowieckiej Agencji Energetycznej omówił najlepsze praktyki w zakresie m.in. inżynierii solarnej oraz rozwiązania wykorzystywane przez różne państwa na etapie przechodzenia od energetyki atomowej do odnawialnej. Robert Rybski reprezentujący ClientEarth, międzynarodową organizacją prawniczą działającą na rzecz ochrony środowiska, podkreślił, że w coraz większym stopniu dostrzega się priorytetową rolę demokracji energetycznej w przeprowadzaniu transformacji energetycznej.
Kolejne spotkania wokół filmu „Demokracja energetyczna” odbędą się w październiku w Gdańsku i w listopadzie w Krakowie.
Liliana Religa